AI influencer là gì?
AI influencer là người ảnh hưởng ảo có AI tham gia tạo hình, nội dung, giọng nói hoặc hội thoại, hoạt động trên mạng xã hội như một KOL thật.
Hiểu đơn giản, AI influencer là một "người" không có thật nhưng có tên, tính cách, gu thời trang và tài khoản mạng xã hội riêng. Phía sau là một đội ngũ vận hành cùng các mô hình AI: mô hình tạo ảnh để dựng diện mạo, mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để viết caption hay trả lời bình luận, công cụ tổng hợp giọng nói để làm video.
Cần phân biệt rõ một điểm: không phải nhân vật ảo nào cũng là AI influencer. Lil Miquela, Shudu hay Imma thời kỳ đầu chủ yếu được dựng bằng đồ họa máy tính (CGI), từng bài đăng đều do con người viết kịch bản. Chúng là virtual influencer. Chỉ khi AI tham gia đáng kể vào việc tạo hình, sản xuất nội dung hoặc hội thoại, gọi là AI influencer mới chính xác.
Mức độ "AI" cũng không giống nhau. Có nhân vật chỉ dùng AI để dựng ảnh. Có nhân vật tự trả lời tin nhắn theo thời gian thực. Các nghiên cứu marketing gần đây xem mức tự động hóa là một thang đo liên tục, không phải câu hỏi có hoặc không.
AI influencer, virtual influencer và KOL ảo khác nhau thế nào?
Virtual influencer là nhóm rộng gồm mọi nhân vật số. AI influencer là nhánh có AI tham gia sản xuất. KOL ảo là cách gọi chung phổ biến ở Việt Nam.
Ở Việt Nam, "KOL ảo" và "influencer ảo" thường được dùng chung cho cả nhân vật CGI lẫn nhân vật do AI tạo. Cách gọi này không sai khi nói chuyện thường ngày. Nhưng khi lên brief hoặc làm việc với agency, bạn nên hỏi rõ AI được dùng ở khâu nào, vì chi phí và rủi ro của hai loại khác nhau khá xa.
| Tiêu chí |
Virtual influencer (CGI) |
AI influencer |
KOL thật |
| Cách tạo |
Dựng 3D, motion capture, render thủ công |
Mô hình tạo ảnh/video, LLM, giọng nói AI |
Con người thật |
| Ai vận hành |
Đội ngũ sáng tạo viết kịch bản từng bài |
Đội ngũ kết hợp quy trình AI bán tự động |
Chính KOL và quản lý |
| Tốc độ ra nội dung |
Chậm, tính bằng ngày hoặc tuần |
Nhanh, tính bằng phút hoặc giờ |
Phụ thuộc lịch trình cá nhân |
| Tương tác thời gian thực |
Hạn chế, người trả lời thủ công |
Có thể hội thoại tự động |
Có, nhưng giới hạn thời gian |
| Rủi ro chính |
Chi phí sản xuất cao |
Niềm tin thấp, yêu cầu gắn nhãn AI |
Scandal đời tư, phát ngôn |
Influencer ảo ra đời và phát triển như thế nào?
Influencer ảo có từ thập niên 1990 với Kyoko Date ở Nhật Bản, bùng nổ trên Instagram từ 2016 với Lil Miquela và tăng tốc nhờ AI tạo sinh từ 2023.
Nhiều người nghĩ influencer ảo là sản phẩm của làn sóng ChatGPT. Thực tế nó có trước đó gần ba thập kỷ. AI tạo sinh không khai sinh ra khái niệm này, nó chỉ làm cho việc tạo một nhân vật ảo rẻ hơn và nhanh hơn rất nhiều.
- 1996: Công ty giải trí HoriPro (Nhật Bản) giới thiệu Kyoko Date, được xem là thần tượng ảo 3D đầu tiên.
- 2009: Chuỗi bán lẻ Magazine Luiza (Brazil) tạo Lu do Magalu làm trợ lý ảo, sau phát triển thành gương mặt thương hiệu.
- 2016: Studio Brud đưa Lil Miquela lên Instagram, mở ra mô hình influencer ảo trên mạng xã hội.
- 2017-2018: Siêu mẫu kỹ thuật số Shudu và người mẫu ảo Imma (Nhật Bản) bước vào ngành thời trang cao cấp.
- 2023 trở đi: Các nhân vật như Aitana López (Tây Ban Nha) được tạo hoàn toàn bằng AI tạo sinh, đánh dấu sự chuyển dịch từ CGI sang AI.
Thị trường AI influencer đang lớn đến mức nào?
Grand View Research ước tính thị trường virtual influencer toàn cầu đạt 6,06 tỷ USD năm 2024, có thể lên 45,88 tỷ USD vào năm 2030.
Theo báo cáo này, tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) giai đoạn 2025-2030 là 40,8%. Bắc Mỹ chiếm hơn 42% doanh thu toàn cầu năm 2024. Nhân vật có hình dạng người (human avatar) chiếm hơn 68% thị phần. Châu Á - Thái Bình Dương là khu vực tăng nhanh nhất.
Có hai điều bạn nên biết trước khi đưa các con số này vào proposal. Thứ nhất, đây là số liệu quốc tế, tính bằng USD, không áp dụng trực tiếp cho Việt Nam. Thứ hai, mỗi hãng nghiên cứu định nghĩa thị trường một kiểu, nên các báo cáo khác nhau đưa ra con số chênh lệch đáng kể. Hãy luôn ghi rõ tên báo cáo thay vì viết "thị trường AI influencer trị giá X tỷ".
Với thị trường Việt Nam, hiện chưa có số liệu công khai đáng tin cậy đo riêng quy mô AI influencer. Những gì có thể quan sát được là các case cụ thể của thương hiệu, phần tiếp theo sẽ điểm qua.
Những thương hiệu nào đã dùng influencer ảo?
Prada, Calvin Klein, Samsung từng hợp tác với Lil Miquela. Tại Việt Nam có Clear với Tóc Tiên A.I, VIB với Vie và Viettel với đại sứ ảo Vi An.
Các case quốc tế tiêu biểu
Năm 2018, Prada dùng Lil Miquela cho chiến dịch Instagram quanh show Thu Đông tại Milan. Năm 2019, cô xuất hiện cùng Bella Hadid trong chiến dịch #MYCALVINS của Calvin Klein và tham gia chiến dịch #TeamGalaxy của Samsung. Shudu là gương mặt trong chiến dịch "Virtual Army" của Balmain. Imma từng "sống" vài ngày trong phòng trưng bày cửa kính tại cửa hàng IKEA Harajuku ở Tokyo.
Điểm chung của các case này là ngành hàng: thời trang, công nghệ, phong cách sống. Đây là những sản phẩm mà hình ảnh và sự mới lạ quan trọng hơn trải nghiệm dùng thử thật.
Các case KOL ảo tại Việt Nam
| Nhân vật |
Thương hiệu |
Năm |
Điểm đáng chú ý |
| Tóc Tiên A.I Clear Head |
Clear (Unilever) |
2020 |
Bản sao số của ca sĩ Tóc Tiên do T&A Ogilvy và Colory phát triển, dùng machine learning, CGI và xử lý ngôn ngữ tự nhiên |
| E.M ƠI |
Môi Điên |
2020 |
Người mẫu ảo xuất hiện trong lookbook thời trang của thương hiệu |
| Vie |
VIB |
2022 |
"Chuyên gia tài chính ảo" dựng bằng 3D, facial capture và motion capture |
| Imma |
vivo Việt Nam |
2022 |
Người mẫu ảo Nhật Bản xuất hiện trong TVC vivo V25 |
| Vi An |
Viettel |
2023 |
Đại sứ ảo phát triển trên nền tảng MetaHuman cùng ADT Global, từng giao lưu trực tiếp với khách hàng tại AEON Mall dịp Tết 2024 |
Trong số này, Tóc Tiên A.I là case có thành phần AI được mô tả rõ nhất. Theo Advertising Vietnam, chiến dịch đạt 1,1 triệu lượt tương tác với 53% thảo luận tích cực. Đây là số liệu của riêng một chiến dịch, không nên dùng làm mức trung bình cho thị trường.
Người dùng có tin AI influencer không?
Người dùng thấy AI influencer mới lạ và tương tác ngang KOL thật, nhưng tin tưởng và ý định mua hàng thấp hơn, theo tổng hợp 210 nghiên cứu năm 2026.
Đây là kết quả từ nghiên cứu tổng hợp (meta-analysis) đăng trên Journal of the Academy of Marketing Science tháng 7/2026. Nhóm tác giả gộp 210 thí nghiệm độc lập từ 110 bài báo, tổng cộng 91.058 người tiêu dùng. Kết luận chính: influencer ảo thắng về độ mới lạ, hòa về lượt tương tác, nhưng thua KOL thật về độ tin cậy, thái độ với thương hiệu và ý định hành động.
Nói cách khác, like và comment nhiều chưa chắc đã ra đơn. Sự mới lạ của influencer ảo giống một quán trà sữa vừa khai trương: tuần đầu xếp hàng dài, nhưng sang tháng thứ ba thì phải ngon thật mới giữ được khách.
Nghiên cứu cũng có hai phát hiện đáng chú ý cho marketer:
- Nhân vật càng giống người, mức mất điểm về độ tin cậy càng nhỏ. Nhân vật hoạt hình, ít giống người thì thuyết phục chủ yếu nhờ sự mới lạ.
- Sức hút của sự mới lạ giảm dần theo thời gian, còn độ tin cậy ngày càng quyết định hiệu quả khi người dùng đã quen với nhân vật ảo.
Với Việt Nam, hiện chưa có khảo sát đại diện cấp quốc gia đo riêng mức tin tưởng của người dùng với AI influencer. Vì vậy, đừng tin bất kỳ con số kiểu "X% người Việt tin KOL ảo" nếu bài viết không dẫn được nguồn khảo sát cụ thể.
Doanh nghiệp có nên dùng AI influencer không?
AI influencer hợp với thương hiệu cần kiểm soát hình ảnh, sản phẩm mới hoặc công nghệ; kém hợp với ngành cần trải nghiệm thật như mỹ phẩm, dược phẩm.
Quan điểm của mình: AI influencer không phải một "KOL giá rẻ". Nó giống một tài sản thương hiệu dài hạn, như một mascot biết nói và biết làm nội dung. Nếu bạn chỉ cần chạy một chiến dịch ngắn và muốn ra đơn nhanh, KOL thật hoặc KOC vẫn là lựa chọn an toàn hơn.
| Nên cân nhắc AI influencer khi |
Nên thận trọng khi |
| Thương hiệu định vị công nghệ, tương lai, sáng tạo |
Sản phẩm cần chứng thực trải nghiệm cá nhân (mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, dược phẩm) |
| Ra mắt sản phẩm mới, cần gây chú ý |
Mục tiêu chính là chuyển đổi nhanh trong vài tuần |
| Cần nội dung đều đặn, đa ngôn ngữ, đa thị trường |
Khách hàng mục tiêu là nhóm lớn tuổi, ít quen nhân vật ảo |
| Muốn kiểm soát tuyệt đối hình ảnh, tránh scandal |
Chưa có đội ngũ hoặc quy trình gắn nhãn AI, kiểm duyệt nội dung |
Nghiên cứu năm 2026 nêu trên cũng gợi ý cách phối hợp: nhân vật giống người hiệu quả hơn khi đi với thương hiệu có định vị tương lai, sản phẩm mới và thông điệp lý tính. Nhân vật ít giống người lại hợp hơn với thương hiệu truyền thống, sản phẩm quen thuộc và thông điệp cảm xúc.
Dùng AI influencer quảng cáo tại Việt Nam cần lưu ý gì?
Từ 2026, nội dung AI dễ gây nhầm lẫn phải được thông báo rõ, và người có ảnh hưởng chỉ được giới thiệu sản phẩm đã dùng hoặc hiểu rõ khi quảng cáo.
Luật Trí tuệ nhân tạo yêu cầu gắn nhãn nội dung AI
Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/03/2026. Điều 11 của luật này yêu cầu bên triển khai phải thông báo rõ ràng khi đưa ra công chúng văn bản, âm thanh, hình ảnh, video do AI tạo hoặc chỉnh sửa nếu nội dung đó có thể gây nhầm lẫn về tính xác thực của sự kiện, nhân vật.
Nội dung AI mô phỏng ngoại hình, giọng nói của người thật phải được gắn nhãn dễ nhận biết. Đây là điểm cần chú ý nếu bạn làm "bản sao số" của một người nổi tiếng như case Tóc Tiên A.I. Hình thức gắn nhãn cụ thể do Chính phủ quy định chi tiết.
Luật Quảng cáo sửa đổi siết trách nhiệm người có ảnh hưởng
Luật số 75/2025/QH15 sửa đổi Luật Quảng cáo có hiệu lực từ 01/01/2026, được hướng dẫn bởi Nghị định 342/2025/NĐ-CP (hiệu lực 15/02/2026). Theo luật mới, người có ảnh hưởng khi quảng cáo phải xác minh độ tin cậy của người quảng cáo, kiểm tra tài liệu sản phẩm và thông báo về việc quảng cáo ngay trước và trong khi thực hiện.
Luật còn quy định: nếu chưa sử dụng hoặc chưa hiểu rõ sản phẩm thì không được giới thiệu. AI influencer không bao giờ đến muộn buổi chụp, cũng không đòi tăng cát-xê. Nhưng nó cũng chưa từng thoa thử một lọ kem dưỡng nào. Vì vậy, kịch bản kiểu "mình đã dùng 2 tuần và da mịn hẳn" từ một nhân vật ảo là rủi ro pháp lý rõ ràng. Trách nhiệm thuộc về tổ chức đứng sau nhân vật.
Nhãn AI trên Facebook, TikTok, YouTube
- Meta (Facebook, Instagram, Threads): dùng nhãn "AI info" từ tháng 7/2024, có thể tự gắn khi phát hiện metadata AI theo chuẩn ngành hoặc khi người đăng tự khai báo.
- TikTok: yêu cầu tự gắn nhãn nội dung AI chân thực, và từ 09/05/2024 tự động gắn nhãn khi đọc được Content Credentials theo chuẩn C2PA.
- YouTube: yêu cầu khai báo trong YouTube Studio khi AI tạo hoặc chỉnh sửa đáng kể nội dung trông như thật. Nếu nhiều lần không khai báo, kênh có thể bị gỡ nội dung hoặc tạm dừng chương trình đối tác.
Lưu ý: nhãn AI cho biết nội dung được tạo thế nào, còn thông báo quảng cáo cho biết đây là nội dung có trả tiền. Hai thứ này không thay thế cho nhau. Thông tin trên mang tính tham khảo, với chiến dịch thực tế bạn nên hỏi thêm ý kiến luật sư hoặc bộ phận pháp chế.
Cách tạo AI influencer cho thương hiệu gồm những bước nào?
Tạo AI influencer gồm 6 bước: xác định mục tiêu, xây persona, tạo hình nhất quán, làm giọng nói, lập quy trình nội dung, gắn nhãn và đo lường.
Bước 1: Xác định mục tiêu và ngành hàng
Trả lời câu hỏi: nhân vật này sinh ra để làm gì? Tăng nhận diện, tư vấn khách hàng, hay làm gương mặt cho dòng sản phẩm mới? Đối chiếu với bảng "nên và không nên" ở trên. Nếu ngành hàng bắt buộc phải có trải nghiệm thật, hãy dừng ở bước này.
Bước 2: Xây persona chi tiết
Viết hồ sơ nhân vật như hồ sơ một nhân sự thật: tên, tuổi, giọng điệu, sở thích, quan điểm, những chủ đề tuyệt đối không bàn. Persona càng rõ, nội dung AI tạo ra càng nhất quán. Một nhân vật hôm nay nói chuyện như Gen Z, mai lại như giám đốc ngân hàng sẽ mất người theo dõi rất nhanh.
Bước 3: Tạo hình ảnh nhất quán
Khó nhất của AI influencer là giữ khuôn mặt giống nhau qua hàng trăm bức ảnh. Các nhóm sáng tạo thường dùng Midjourney hoặc Stable Diffusion kết hợp LoRA (mô hình tinh chỉnh nhỏ) để khóa đặc điểm khuôn mặt. Video có thể làm bằng Runway hoặc HeyGen. Với nhân vật tương tác thời gian thực ở sự kiện, các dự án lớn như Vi An dùng MetaHuman.
Bước 4: Làm giọng nói và cách nói chuyện
Giọng nói có thể tạo bằng các công cụ như ElevenLabs. Tuyệt đối không nhân bản giọng hay khuôn mặt người thật khi chưa có đồng ý bằng văn bản. Với phần trả lời bình luận, hãy nạp persona và bộ quy tắc kiểm duyệt vào LLM trước khi cho nhân vật "lên tiếng".
Bước 5: Lập quy trình sản xuất và kiểm duyệt
Lên lịch nội dung theo tuần, mỗi bài đi qua một người duyệt trước khi đăng. AI sản xuất nhanh, nhưng con người vẫn phải chịu trách nhiệm pháp lý. Quy trình duyệt nên có mục kiểm tra riêng cho các câu nói kiểu "đã dùng thử", "cam kết hiệu quả".
Bước 6: Gắn nhãn và đo lường
Ghi rõ bản chất AI trong phần giới thiệu (bio) và bật nhãn AI của từng nền tảng. Đo cả hai nhóm chỉ số: tương tác (like, share, bình luận) và chỉ số chuyển đổi (lượt click, lead, đơn hàng). Như nghiên cứu đã chỉ ra, tương tác cao không đồng nghĩa người xem tin và mua.
Về chi phí, hiện chưa có mức giá tham chiếu công khai đáng tin cậy cho thị trường Việt Nam. Con số dao động rất xa giữa một nhân vật ảnh tĩnh tự làm bằng công cụ AI và một nhân vật MetaHuman tương tác thời gian thực.
Câu hỏi thường gặp về AI influencer
AI influencer có phải người thật không?
Không. AI influencer là nhân vật ảo do một đội ngũ tạo ra bằng công nghệ AI. Phía sau luôn có tổ chức hoặc cá nhân vận hành và chịu trách nhiệm về nội dung nhân vật đăng tải.
KOL ảo và AI influencer có giống nhau không?
KOL ảo là cách gọi chung cho mọi nhân vật số làm influencer, gồm cả nhân vật dựng bằng CGI. AI influencer là nhánh hẹp hơn, chỉ những nhân vật có AI tham gia đáng kể vào tạo hình, nội dung hoặc hội thoại.
Tạo AI influencer có cần biết lập trình không?
Không bắt buộc. Một nhân vật cơ bản có thể tạo bằng các công cụ AI tạo ảnh, video và giọng nói có sẵn. Nhân vật tương tác thời gian thực hoặc tự trả lời tin nhắn sẽ cần thêm kỹ năng thiết lập quy trình tự động.
Dùng AI influencer quảng cáo có phải gắn nhãn không?
Có trong nhiều trường hợp. Luật Trí tuệ nhân tạo yêu cầu thông báo nội dung AI có thể gây nhầm lẫn, Luật Quảng cáo yêu cầu thông báo về việc quảng cáo, còn Facebook, TikTok, YouTube đều có quy định nhãn AI riêng.
AI influencer có thay thế được KOL thật không?
Chưa. Nghiên cứu tổng hợp năm 2026 cho thấy influencer ảo tương tác ngang KOL thật nhưng kém hơn về độ tin cậy và ý định mua hàng. Hai hình thức phù hợp với mục tiêu và ngành hàng khác nhau.
Thương hiệu Việt Nam nào đã dùng influencer ảo?
Một số case tiêu biểu là Clear với Tóc Tiên A.I Clear Head, Môi Điên với người mẫu ảo E.M ƠI, VIB với chuyên gia tài chính ảo Vie, Viettel với đại sứ ảo Vi An và vivo Việt Nam hợp tác với Imma.
Bắt đầu với AI influencer từ đâu?
AI influencer làm nội dung nhanh hơn, rẻ hơn và không bao giờ dính scandal. Đổi lại, nó phải chứng minh độ tin cậy từ con số không, và từ năm 2026 phải minh bạch về bản chất AI theo luật. Thương hiệu nào hiểu rõ đánh đổi này trước khi đầu tư sẽ đỡ tốn tiền học phí cho thị trường.
Việc bạn có thể làm ngay hôm nay: mở bảng "nên và không nên" ở trên, đối chiếu với ngành hàng của mình và viết thử một trang persona cho nhân vật. Nếu không viết nổi một trang, nhân vật đó chưa sẵn sàng ra mắt.
Nếu bạn muốn tự tay xây hệ thống nội dung đa kênh bằng AI, bao gồm làm video AI với HeyGen, Runway, VEO3 và tạo AI Content Agent riêng, có thể tham khảo khóa học Agentic Content Marketing 3C của Vinalink Academy. Khóa học thực hành 60%, do chuyên gia Tuấn Hà trực tiếp dẫn dắt. Vinalink Academy đã đào tạo hơn 15.000 học viên từ năm 2011.
Nguồn tham khảo
 (1)_cr_400x210.png)
_cr_400x210.png)
